Plesza

Plesza (rum. Pleșa) to niezwykle malowniczo położona na zboczu górskim wieś w gminie Mănăstirea Humorului w woj. Suczawa. Jedna z trzech wsi na Bukowinie rumuńskiej – obok Pojany Mikuli i Nowego Sołońca – zamieszkała przez tak zwanych górali czadeckich. Według ostatniego spisu powszechnego z 2021 r. w Pleszy mieszka 117 osób, wszystkie polskiego pochodzenia.

Górale czadeccy od XVI w. do połowy wieku XX zatoczyli wielkie migracyjne „kolisko” – jak pisał badacz ich dziejów Marian Gotkiewicz. Ich wędrówka, w tym mieszkańców Pleszy, rozpoczęła się, kiedy jako zbiegowie pańszczyźniani ze Śląska i Małopolski dotarli w okolice Czadcy, a następnie na przełomie XVIII i XIX w. wyruszyli „za chlebem” na austriacką Bukowinę, docierając w 1803 r. do Czerniowiec i okolic. Jedną z wsi, w której się wówczas osiedlili była Stara Huta. W 1842 r. 40 góralskich rodzin, właśnie ze Starej Huty, założyło wraz z pochodzącymi z ziem czeskich Niemcami nową wieś – Pojanę Mikuli. Od 1834 r. istniał już Nowy Sołoniec, założony przez górali z Hliboki, a od 1835 r. Plesza – założona przez górali z Kaliczanki, Starej Huty i Tereblecza.

Na szczycie góry Plesz (734 m n.p.m.), na której położona jest wieś, stoi konsekrowany w 1904 r. kościół pw. Anny. Był początkowo częścią parafii w Gura Humorului, od 1921 r. parafii w Nowym Sołońcu, a od 2003 r. przynależał do parafii w Pojanie Mikuli.  Samodzielną parafię na Pleszy erygowano w 2014 r. Pierwszym proboszczem został wówczas śp. ks. Andrzej Staszkowian, pochodzący z pobliskiego Nowego Sołońca, zmarły w 2022 r. Obecnie proboszczem jest ks. Mihai Balan. Polacy na Pleszy to wyłącznie katolicy. W księgach parafialnych figuruje 153 wiernych (w 2025 r.).

Niedaleko kościoła stała do niedawna czteroklasowa szkoła i Dom Kultury, służący mieszkańcom praktycznie za Dom Polski. Na ich miejscu w 2014 r. wybudowano dzisiejszy Dom Polski. Dzieci uczą się zaś w Szkole Podstawowej z Przedszkolem im. Krystyny Bochenek w pobliskiej Pojanie Mikuli, gdzie naucza się także języka polskiego.

W Pleszy działa filia Związku Polaków w Rumunii. Powstała we wrześniu 1991 r. Jej prezesem jest pani Edviga Alexandrovici.

Dom Polski to miejsce spotkań, działalności i wspólnego świętowania Polaków z Pleszy. Ale oferuje także noclegi turystom i gościom. Najczęściej korzystają z nich odwiedzający Pleszę Polacy.